บทที่8 ระบบสารสนเทศสำหรับการได้เปรียบเชิงกลยุทธ์

สรุปเนื้อหา

บทที่8 ระบบสารสนเทศสำหรับการได้เปรียบเชิงกลยุทธ์

➜ แนวคิดกลยุทธ์ทางการแข่งขัน

        เกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ บริการ และความสามารถที่ทำให้เกิดความได้เปรียบเชิงกลยุทธ์แก่บริษัทท่ามกลางแรงกดดันทางการแข่งขันที่กำลังเผชิญหน้าอยู่ทุกวันในตลาดการค้าโลก เป็นระบบที่ช่วยเหลือหรือกำหนดตำแหน่งการแข่งขันในตลาดและกำหนดกลยุทธ์ของกิจการ

การสร้างกลยุทธ์การแข่งขันพื้นฐานมี 5 อย่าง ดังนี้

        1. กลยุทธ์การเป็นผู้นำด้านราคา

        2. กลยุทธ์ความแตกต่าง

        3. กลยุทธ์นวัตกรรม

        4. กลยุทธ์ความเจริญเติบโต

        5. กลยุทธ์สร้างพันธมิตร

➜ บทบาททางกลยุทธ์สำหรับระบบสารสนเทศ

        🔼 การปรับปรุงกระบวนการทางธุรกิจบทบาทที่ก่อให้เกิดการพัฒนาที่สำคัญในขั้นตอนต่างๆในการดำเนินธุรกิจของบริษัท การลงทุนในเทคโนโลยีสารสนเทศสามารถช่วยให้ขั้นตอนในการปฏิบัติงานภายในมีประสิทธิภาพมากขึ้น สามารถทำให้บริษัทลดต้นทุน ปรับปรุงคุณภาพและการให้บริการแก่ลูกค้าและสามารถพัฒนาคิดค้นผลิตภัณฑ์สำหรับการเปิดตลาดใหม่อีกด้วย

         🔼การส่งเสริมให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางธุรกิจ สามารถให้ผลดีในการพัฒนาสินค้าและบริการหรือขั้นตอนการทำงานที่มีเอกภาพ

         🔼การสร้างกลไกต้นทุนการเปลี่ยนแปลง การหาหนทางสร้างกลไกต้นทุนการเปลี่ยนแปลงในความสัมพันธ์ระหว่างบริษัทกับลูกค้าและผู้จัดหาสินค้า

        🔼 การเพิ่มอุปสรรคของการเข้าสู่วงการ โดยการลงทุนในด้านเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อปรับปรุงการทำงานหรือส่งเสริมให้เกิดการเปลี่ยนแปลงใหม่ๆ ทำให้บริษัทอื่นเกิดความท้อถอยหรือเกิดความล่าช้าที่จะเข้ามาเป็นคู่แข่งในวงการ

        🔼 การยกระดับฐานงานเทคโนโลยีสารสนเทศเชิงกลยุทธ์ ทำให้บริษัทมีโอกาสได้เปรียบเชิงกลยุทธ์ของการปฏิบัติงาน

        🔼 การพัฒนาฐานข้อมูลทางด้านกลยุทธ์ เป็นข้อมูลที่จะช่วยสนับสนุนกลยุทธ์การแข่งขันของบริษัทจะเสริมการทำงานและการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพของบริษัทการทำลายอุปสรรคทางธุรกิจ

        🔼 การทำลายอุปสรรคทางด้านเวลา การทำให้ระยะเวลาการตอบสนองต่อความต้องการของลูกค้าสั้นลงและลดการลงทุนด้านการเก็บกักสินค้าให้เหลือน้อยที่สุด

        🔼 การทำลายอุปสรรคทางด้านภูมิศาสตร์ การทำธุรกิจในตลาดทางด้านท้องถิ่น ระดับชาติ หรือระดับโลก ทำลายระยะทางที่กีดขวางการควบคุมการบริหารงาน   - การทำลายอุปสรรคทางด้านต้นทุน ประหยัดค่าแรงงาน ลดขนาดของคลังสินค้า ลดจำนวน ศูนย์ ขนส่งสินค้า และลดต้นทุนการตัดต่อสื่อสาร

        🔼 การทำลายอุปสรรคทางด้านโครงสร้าง Internet intranet extranet และเครือข่ายการสื่อสารระยะไกลอื่นๆสามารถส่งเสริมการเปลี่ยนแปลงใน บริการการส่งสินค้า เพิ่มขอบข่ายและแทรกซึมเข้าสู่ตลาด

➜ การประยุกต์ใช้เชิงกลยุทธ์และประเด็นที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีสารสนเทศ

       การที่องค์กรใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยี บริษัทอาจใช้ระบบสารสนเทศในเชิงกลยุทธ์ ในเชิงป้องกันหรือในเชิงควบคุม เพื่อความได้เปรียบทางการแข่งขันกระบวนการทางธุรกิจในการจัดระบบใหม่ เป็นการปรับรื้อกระบวนการทางธุรกิจซึ่งเป็นเรื่องที่มากกว่าการทำให้กระบวนการธุรกิจเป็นไปอย่างอัตโนมัติเพื่อก่อให้เกิดการพัฒนาด้านประสิทธิภาพของการดำเนินธุรกิจเหมือนกับการคิดทบทวนใหม่ตั้งแต่แรกและออกแบบกระบวนการทางธุรกิจใหม่ทั้งหมดบทบาทของเทคโนโลยีสารสนเทศ มีบทบาทสำคัญในการปรับรื้อกระบวนการทางธุรกิจ ซึ่งส่วนใหญ่ความรวดเร็วความสามารถในการประมวลผลข้อมูลและการเชื่อมต่อกับเครือข่ายคอมพิวเตอร์ สามารถเพิ่มประสิทธิภาพของขั้นตอนทางธุรกิจได้เป็นอย่างมากการปรับปรุงคุณภาพของธุรกิจ วิธีการเปลี่ยนแปลงการทำงาน รวมทั้งการปรับรื้อระบบ การปรับปรุงคุณภาพอย่างต่อเนื่องและเทคนิคการปรับโครงสร้างต่างๆบางบริษัทได้รวมพิธีการต่างๆเข้าด้วยกันเป็นหนึ่งวิธี ความว่องไวคล่องตัวหรือทำไว้ในสถานการณ์ที่มีการแข่งขันสูงนะการบริหารคุณภาพโดยรวม เป็นมากกว่าวิธีการเชิงกลยุทธ์สำหรับการปรับปรุงธุรกิจ คุณภาพจะเป็นสิ่งที่ถูกเน้นหนักจากมุมมองของลูกค้ามากกว่าตัวผู้ผลิตเอง ดังนั้น คุณภาพจำเป็นต้องตรงตามความต้องการหรือมากกว่าความต้องการและความคาดหวังของลูกค้าผู้บริโภคสินค้าและบริการนั้นๆก้าวขึ้นเป็นคู่แข่งที่ฉับไว  ความว่องไวคล่องตัวหรือทำไว้ในสถานการณ์ที่มีการแข่งขันสูงนั้น เป็นความสามารถทางธุรกิจที่จะทำให้มีการเปลี่ยนแปลงไปได้ด้วยดี สามารถครองส่วนแบ่งทางการตลาดด้วยสินค้าและบริการที่มีคุณภาพสูงมีผลผลิตที่ดีและเหมาะกับที่ลูกค้าต้องการการสร้างบริษัทเสมือน สามารถทำให้ผู้บริหาร วิศวกร นักวิจัย และพนักงานในสาขาอื่นๆจากทั่วโลกประสานงานร่วมมือกัน เพื่อผลิตคิดค้นสินค้าและบริการใหม่ๆโดยไม่ต้องมาพบปะพูดคุยกันตัวต่อตัวกลยุทธ์ของบริษัทเสมือน

        ➧ ใช้โครงสร้างพื้นฐานและความเสี่ยงร่วมกัน

        ➧ เชื่อมโยงความสามารถหลักเข้าด้วยกัน

        ➧ ลดเวลา ด้วยการใช้ประโยชน์ร่วมกัน

        ➧ เพิ่มอุปกรณ์อำนวยความสะดวกและการครอบคลุมการตลาด

        ➧ เข้าถึงตลาดใหม่และแบ่งตลาดหรือลูกค้าให้การ

        ➧ เปลี่ยนจากการขายสินค้ามาเป็นขายวิธีการแก้ปัญหา

➜ การสร้างบริษัทที่สร้างสรรค์ความรู้

        คือ บริษัทที่สร้างความรู้ใหม่ๆอยู่เสมอและแพร่กระจายความรู้นั้นออกไปให้ทั่วในองค์กรรวมทั้งรีบปรับตัวเข้าสู่เทคโนโลยีและผลิตภัณฑ์ใหม่ๆให้ได้ระบบการบริหารความรู้ การบริหารความรู้ จึงได้กลายมาเป็นหนึ่งในการใช้ประโยชน์เชิงกลยุทธ์ทางเทคโนโลยีสารสนเทศที่สำคัญ เพื่อให้เรียนรู้การบริหารองค์กรและเรียนรู้เกี่ยวกับธุรกิจ เป้าหมายคือ ช่วยให้พนักงานที่มีความรู้ได้สร้างจากระบบและกระจายความรู้ที่สำคัญเกี่ยวกับธุรกิจการใช้อินเทอร์เน็ตอย่างมีกลยุทธ์ลูกโซ่การเพิ่มมูลค่าของอินเทอร์เน็ตสามารถช่วยให้บริษัทประเมินการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในเชิงกลยุทธ์ได้และยังสามารถถูกใช้สำหรับจัดวางตำแหน่งของระบบงานที่มีอินเทอร์เน็ตเป็นพื้นฐานของบริษัทให้เกิดความได้เปรียบทางการแข่งขันด้วย

➜ ความท้าทายของระบบสารสนเทศเชิงกลยุทธ์

        การใช้ประโยชน์เทคโนโลยีสารสนเทศทำให้ผู้จัดการมองระบบสารสนเทศในแนวใหม่ ระบบสารสนเทศมิใช่เป็นเพียงความจำเป็นทางด้านการปฏิบัติงาน และยังเป็นผู้ช่วยที่มีประโยชน์ในการจัดหาข้อมูลและเครื่องมือในการตัดสินใจของระบบบริหารอีกด้วยความสำเร็จในเชิงกลยุทธ์ที่ยั่งยืน

        1. สภาพแวดล้อม ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อม คือโครงสร้างของอุตสาหกรรม

        2. ปัจจัยพื้นฐาน ตำแหน่งเฉพาะในวงการอุตสาหกรรม พันธมิตร สินทรัพย์ ทรัพยากรทางเทคโนโลยีและทรัพยากรความรู้

        3. การทำการบริหารและกลยุทธ์ การพัฒนาและริเริ่มให้เกิดการกระทำและกลยุทธ์ที่นำไปสู่ความสำเร็จ

➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧

แบบฝึกหัดท้ายบท 💬

1.) ถ้านักศึกษาเป็นผู้บริหารในองค์กร จะใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อเป็นประโยชน์ในการแข่งขันด้านการตลาดของตนอย่างไร และมีข้อสังเกตอย่างไรกับการทำธุรกิจในปัจจุบัน

       ตอบ   ใช้กลยุทธ์ทางสารสนเทศ คือ ทำระบบซื้อขายส่วนกลาง ตรวจตราดูแลด้านต่างๆ พร้อมทั้งควบคุมเครื่องจักรและอุปกรณ์ เป็นต้น

2.) กลยุทธ์บทบาทของระบบสารสนเทศอะไร ที่จะนำมาช่วยกระบวนการปรับรื้อระบบ และการจัดการคุณภาพ

       ตอบ   กลยุทธ์ด้านความรวดเร็ว ความสามารถในการประมวลผลข้อมูล และการเชื่อมต่อกับเครือข่ายคอมพิวเตอร์

3.) จงยกตัวอย่าง บริษัทที่ประสบความสำเร็จจากการใช้กระบวนการปรับรื้อทางธุรกิจ

        ตอบ   บริษัท Uarco,Inc. กระการปรับรื้อระบบธุรกิจของ Uarco ทำให้หน่วยบริการลูกค้าสามารถรับผิดชอบการเสนอราคาต่อลูกค้าและการส่งสินค้าได้เอง ดังนั้นพนักงานจึงมีเวลาในการขายได้อย่างเต็มที่ Uarco ประมาณการว่าผลกำไรสุทธิในแต่ละปีจะเพิ่มขึ้นถึง 25 เหรียญสหรัฐ อันเนื่องมาจากการปรับรื้อกระบวนการทางธุรกิจนี้

4.จงยกตัวอย่างความสำเร็จของระบบสารสนเทศเชิงกลยุทธ์

        ตอบ   บริษัท DEC ปัจจุเป็นบริษัทลูกที่ใช้งานอินเทอร์เน็ตในปริมาณที่มาก รวมการรับส่งไปรษณ์อิเล็กทรอนิกส์วันละหลายพันข้อความและเสนอข้อความทางสื่อประสมกับข้อมูลของผลิตภัณฑ์บนแม่ข่ายเว็บ เป็นต้น สิ่งนี้เป็นผลให้บริษัทขายคอมพิวเตอร์ Alpha ได้มากกว่า 5 ล้านเหรียญสหรัฐ

5.) จงยกตัวอย่างความล้มเหลวของระบบสารสนเทศเชิงกลยุทธ์

        ตอบ   บริษัท Chase Manhattan สูญเสียผลกำไรและส่วนแบ่งทางการตลาดหหลังจากความเพียรพยายามที่จะใช้ประโยชน์ IT ในเชิงกลยุทธิ์ทางเทคโนโลยี

6.) จงอธิบายถึงประโยชน์ของบริษัทเสมือน

        ตอบ องค์กรจะเป็นที่รู้จักปรับตัว และรู้จักฉวยโอกาส สามารถสร้างสินค้าที่ตอบสนองลูกค้าได้อย่างตรงไปตรงมาและเป็นที่ยอมรับเชื่อถือในเชิงธุรกิจด้วยกันทั้งสองฝ่าย

7.) เทคโนโลยีสารสนเทศช่วยเป็นกลยุทธ์ในการทำธุรกิจ ซึ่งสามารถประสานงานระหว่างลูกค้า ร้านค้า และอื่นๆ ได้อย่างไร

        ตอบ  โดยการเปลี่ยนขั้นตอนที่ไร้แบบแผนไปสู่การดำเนินการที่เป็นกิจวัตรหรือแบบแผน ลด หรือนำมาใช้แทนแรงงานมนุษย์ได้ และนำพาข้อมูลจำนวนมหาศาลเข้าสู่กระบวนการ

➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧

คำถามกรณีศึกษา  💬

1.) อะไรคือความได้เปรียบทางการแข่งขันที่ GATX ได้รับจากการพัฒนา ERP ซอฟต์แวร์ให้เข้ากับความต้องการ 

        ตอบ  ช่วยให้กระบวนการต่างๆในการดำเนินธุรกิจทำได้โดยอัตโนมัติ

2.) อะไรคือประโยชน์ทางการแข่งขันที่ GATX มองหาจากการขาย ERP ซอฟต์แวร์ที่พัฒนาแล้วให้กับคู่แข่ง 

        ตอบ  ผลประโยชน์ในการแข่งขันที่แท้จริงจะอยู่ที่ความคิดของคนที่นำซอฟต์แวร์ไปใช้ให้เกิดประโยชน์กับการแข่งขัน

3.) อะไรคือความเสี่ยงทางธุรกิจของกลยุทธ์นี้ของ GATX 

        ตอบ   ความเสี่ยงของการให้เช่าสินทรัพย์มูลค่าสูง และการขายเทคโนโลยีซอฟต์แวร์

คำถามกรณีศึกษา 💬

1.) อินทราเน็ตและเอ็กซ์ทราเน็ต ช่วย Ford ในการเปลี่ยนแปลงกระบวนการการทำงานทางธุรกิจได้อย่างไร
        ตอบ อินทราเน็ตของ Ford เชื่อมต่อสถานีงานจำนวน 120,000 แห่ง ของสำนักงานและโรงงานทั่วโลกเข้ากับแหล่งข้อมูลนับพันๆเว็บไซด์ของ Ford

2.) ผลประโยชน์ทางธุรกิจที่ได้จากการแลกเปลี่ยนแปลงกระบวนการทำงานของ Fond ก่อให้เกิดอะไรบ้าง
        ตอบ  Ford ใช้เอ็กซ์ทราเน็ตเพื่อเปิดอินทราเน็ตของตนให้แก่ผู้จัดหาสินค้ารายใหญ่ๆ อนุญาติให้ผู้จัดหาสินค้าได้ข้อมูลที่ชัดเจนลงไป

3.) ผลกำไรที่ Fond หวังว่าจะได้รับจากการใช้อินเทอร์เน็ต เพื่อให้ลูกค้ามีส่วนร่วมในขั้นตอนการสั่งซื้อคืออะไร
        ตอบ  คือการผลิตยานยนต์ส่วนใหญ่ได้ตามความต้องการภายในปี 1999 โดยจะจัดส่งให้ภายใน 2 สัปดาห์หลังจากการสั่งซื้อ สิ่งนี้จะประหยัดเงินได้หลายล้านเหรียญสหรัฐในสภาพคลังสินค้าและค่าใช้จ่ายปัจจุบัน

➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧➧

คำถาม  ?

1.กลยุทธ์โดยใช้ต้นทุนต่ำ หมายถึงอะไร

     ก. กลยุทธ์ในการเลือกตลาดที่มีลักษณะเฉพาะเจาะจงกลุ่มเป้าหมายซึ่งยังเป็นช่องว่างทางตลาด
     ข. การผลิตสินค้า/บริการด้วยราคาที่ต่ำที่สุดในอุตสาหกรรม
     ค. กลยุทธ์ในการสร้างสินค้า/บริการซึ่งมีลักษณะโดดเด่นแตกต่างจากคู่แข่งขันหรือการพัฒนาสินค้า/บริการใหม่ ๆ ที่มีลักษณะเฉพาะ
     ง. ถูกทุกข้อ

2.ไมเคิลอี พอร์เตอร์ได้พัฒนาโมเดล ประเภทไใด

     ก. เป้าหมายของกลยุทธ์
     ข. อุปสรรคจากผู้แข่งขันรายใหม่ที่เข้าสู่ตลาด
     ค. อำนาจการต่อรองของผู้ขายปัจจัยการผลิต
     ง. ถูกทั้งข้อ ข และ ค

3.กลยุทธ์ในการเป็นผู้นำด้านราคา หมายถึงอะไร

     ก. องค์การจะต้องค้นหาให้ได้ว่าสินค้าหรือบริการที่ดีในความรู้สึกของลูกค้ามีลักษณะพื้นฐานอย่างไร และจะต้องบริหารกระบวนการผลิตสินค้าหรือบริการนั้นให้มีต้นทุนต่ำที่สุดในอุตสาหกรรม
     ข. การสร้างบริการขององค์การให้มีลักษณะที่โดดเด่น แตกต่างจากคู่แข่งขัน ไม่สามารถลอกเลียนแบบได้ ทำให้ลูกค้ายึดติดในสินค้า และบริการนั้น
     ค.  การเลือกตลาดเป้าหมายสำหรับสินค้าหรือบริการที่มีลักษณะแคบลง หรือ มีตลาดเฉพาะด้าน
     ง. ไม่มีข้อถูก

4. ระบบสารสนเทศเชิงกลยุทธ์ หมายถึงอะไร

            ก. การผลิตสินค้า/บริการด้วยราคาที่ต่ำที่สุดในอุตสาหกรรม

            ข. กลยุทธ์ในการสร้างสินค้า/บริการซึ่งมีลักษณะโดดเด่นแตกต่างจากคู่แข่งขันหรือการพัฒนาสินค้า/บริการใหม่ ๆ ที่มีลักษณะเฉพาะ ซึ่งคู่แข่งขันไม่สามารถลอกเลียนแบบได้

            ค.  ระบบสารสนเทศใด ๆ ที่ช่วยสนับสนุนการสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันขององค์การ

            ง. กลยุทธ์ในการเลือกตลาดที่มีลักษณะเฉพาะเจาะจงกลุ่มเป้าหมายซึ่งยังเป็นช่องว่างทางตลาด

5.ข้อใดคือความหมายของ Cost Leadership Strategy

            ก. กลยุทธ์การเป็นผู้นำด้านราคา

            ข. กลยุทธ์ความแตกต่าง

            ค. กลยุทธ์นวัตกรรม

            ง. กลยุทธ์ความเจริญเติบโต

6. การปรับตัว Adaptability คือ

            ก. สร้าง ปฏิบัติ และกลมกลืนเข้าไปสร้างโอกาสทางธุรกิจ

            ข. ครอบครองสิ่งที่ดีเยี่ยมระดับโลก

            ค. ใช้เทคโนโลยีได้ดีระดับโลก

            ง. สามารถปรับตัวให้ทันกับสภาพแวดล้อม

7.กลยุทธ์การสร้างความแตกต่าง เป็นกลยุทธ์ของใคร

        ก.  Wiseman (1985)
        ข. Porter (1985)
        ค. Senn (1992)
        ง. ไม่มีข้อถูก

8.การค้นหาทางเลือกใหม่ๆในการทำธุรกิจ สิ่งนี้อาจเกี่ยวเนื่องให้เกิดพัฒนาของสินค้าและบริการ คือข้อใด

       ก. กลยุทธ์นวัตกรรม

       ข. กลยุทธ์สร้างพันธมิตร
       ค. กลยุทธ์ความเจริญเติบโต
       ง. กลยุทธ์ความแตกต่าง

9.การลลงทุนทางระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ สามารถให้ผลดีในการพัฒนาสินค้าและบริการหรือขั้นตอนทำงานที่มีเอกภาพ หมายถึงข้อใด

        ก. การควบคุมลูกค้าและผู้จัดหาสินค้า

        ข. การสร้างกลไกต้นทุนการเปลี่ยนแปลง

        ค. การเพิ่มอุปสรรคของการเข้าสู่วงการ

        ง. การส่งเสริมให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางธุรกิจ

10.ความสัมพันธ์ระหว่างกลยุทธ์ระดับต่าง ๆ มีกี่แบบ

       ก. 2 แบบ
       ข. 3 แบบ
       ค. 4 แบบ
       ง. 5 แบบ

เฉลย  💬   1.ข    2.ง    3.ก    4.ค    5.ก    6.ก    7.ข    8.ก    9.ง    10.ง

➞➞➞➞➞➞➞➞➞➞➞

เอกสารอ้างอิง

เอกสารประกอบการสอนวิชา ระบบสารสนเทศเพื่อการวางแผนทางการบริหาร ( Planning Management Information System ) เรีบยเรียงโดย อาจารย์ทาริกา รัตนโสภา