บทที่ 2 พื้นฐานของระบบสารสนเทศ
สรุปเนื้อหา
แนวคิดเรื่องระบบสารสนเทศพื้นฐาน ( Fundamental Information System Concept )
จากแนวคิดเรื่องระบบสารสนเทศ ( system Concept ) มาเป็นรากฐานของระบบสารสนเทศ ที่แสดงถึงการนำระบบไปใช้ในองค์กรธุรกิจ รวมทั้งส่วนประกอบและกิจกรรมของระบบสารสนเทศ ซึ่งจะช่วยให้เข้าใจแนวคิดอื่นๆของเทคโนโลยี โปรแกรมประยุกต์ การพัฒนา และการจัดการระบบสารสนเทศ
การวิเคราะห์ American Management System
ศูนย์ความรู้ของAMS ( The AMS knowledge Center ) เป็นตัวอย่างของสารสนเทศแบบใหม่ เป็นระบบการจัดการองค์ความรู้ ( Knowledge Management System : KMS ) ที่ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศหลากหลายเพื่อช่วยให้พนักงานขององค์กรที่มีความรู้ช่วยจัดโครงสร้างและแบ่งปันความรู้ทางธุรกิจในรูปของอินทราเน็ตเว็บไซท์ ในหัวข้อ " การปฏิบัติงานที่ดี ( Best Practices ) "
ศูนย์ความรู้ของ AMS เป็นหนึ่งในหลายๆรูปแบบของระบบสารสนเทศ ซึ่งมีส่วนประกอบพื้นฐานดังนี้
➤ ทรัพยากรบุคคล ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ ข้อมูล และเครือข่าย
➤ สิ่งที่สนับสนุน ข้อมูลเข้า การประมวลผล ข้อมูลออก จัดเก็บและกิจกรรมควบคุม ( Control Activities )
➤ ผลิตภัณฑ์สารสนเทศ ( Information Products ) ที่หลากหลายสำหรับผู้ใช้ ( End User )
แนวคิดเรื่องระบบ ( System Concept )
ระบบ ( System ) กลุ่มของส่วนประกอบที่มีความเกี่ยวพันระหว่างกัน มีการทำงานร่วมกันเพื่อเป้าหมายเดียวกัน โดยการรับข้อมูลเข้าและผลิตข้อมูลออกจากการประมวลผล บางครั้งเรียกว่า ระบบ พลวัต ประกอบด้วยส่วนประกอบพื้นฐาน 3 อย่างคือ
ผลป้อนกลับและการควบคุม ( Feedback and Control )
แนวคิดเรื่องระบบเกิดประโยชน์มากขึ้นเมื่อเพิ่มส่วนประกอบของผลป้อนกลับและการควบคุมระบบที่มีทั้งผลป้อนกลับและการควบคุมบางครั้งเรียกว่า ระบบไซเบอร์เนติกส์ ( Cybernetic System )
👍 ผลป้อนกลับ/ผลสะท้อน/ผลส่งกลับ ( Feedback ) เป็นข้อมูลเกี่ยวกับการปฏิบัติงานของระบบ
👍 การควบคุม ( Control ) เป็นการเฝ้าสังเกตและการประเมินผลป้อนกลับว่าระบบได้ดำเนินไปใกล้เป้าหมายหรือไม่หน้าที่การควบคุมเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อการปรับปรุงข้อมูลนำเข้าและกระบวนการประมวลผลเพื่อให้ได้ข้อมูลออกที่เหมาะสม
ส่วนประกอบของระบบสารสนเทศ ( Components Of an Information Systems )
สำหรับส่วนประกอบและกิจกรรมหลักของระบบสารสนเทศ ระบบสารสนเทศนั้นขึ้นอยู่กับทรัพยากรบุคคล ( ผู้ใช้และผู้เชี่ยวชาญสารสนเทศ ) ฮาร์ดแวร์ ( เครื่องจักรและสื่อ ) ซอฟต์แวร์ ( โปรแกรมและกระบวนคำสั่ง ) ข้อมูล ( ข้อมูลและฐานความรู้ ) และเครือข่าย ( สื่อการสื่อสารข้อมูลและการสนับสนุนเตรือข่าย ) เพื่อทำการรับข้อมูลเข้า ประมวลผลเป็นข้อมูลออก จัดเก็บ และควบคุมเพื่อแปลงทรัพยากรข้อมุลเป็นผลิตภัณฑ์สารสนเทศ
สารสนเทศทำให้เกิดกรอบแนวความคิด 4 หลักใหญ่ๆที่สามรถนำไปใช้ให้เป็นประโยชน์กับระบบสารสนเทศได้ทุกประเภท
💥 บุคคลากร ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ ข้อมูล และเครือข่าย เป็นทรัพยากรพื้นฐาน 5 อย่างของระบบสารสรเทศ
💥 ทรัพยากรบุคคลากร รวมทั้งผู้ใช้และผู้เชี่ยวชาญสารสนเทศ ทรัพยากรฮาร์ดแวร์อันประกอบด้วยเครื่องจักรและสื่อต่างๆ
💥 ทรัพยากรข้อมูล ถูกแปลงรูปโดยกิจกรรมการประมวลผลสารสนเทศให้อยู่ในรูปสารสนเทศสำหรับผู้ใช้
💥 การประมวลผลสารสนเทศ ประกอบด้วย ข้อมูลเข้า การประมวลผล ข้อมูลออก จัดเก็บข้อมูลและกิจกรรมควบคุม
ทรัพยากรบุคคล ( People Resources )
บุคคลที่จำเป็นต่อการทำงานของทุกระบบสารสนเทศ รวมถึงผู้ใช้งานและผู้เชี่ยวชาญสารสนเทศ
➧ ผู้ใช้งาน ( End User/User/Clients )
➧ ผู้เชี่ยวชาญสารสนเทศ ( IS Specialists )
ทรัพยากรฮาร์ดแวร์ ( Hardware Resources )
ฮาร์ดแวร์ขอระบบสารสนเทศมีดังนี้
➤ ระบบคอมพิวเตอร์ ( Computer Systems ) ประกอบด้วย หน่วยประมวลผลกลางที่ประกอบด้วย ไมโคร โปรเซลเซอร์และอุปกรณ์รอบข้างที่หลากหลายเชื่อมต่อกัน
➤ อุปกรณ์คอมพิวเตอร์รอบข้างหรืออุปกรณ์เชื่อมต่อ ( Computer Peripherals ) เป็นอุปกรณ์ต่างๆ เช่น คีย์บอร์ดหรือเมาส์สำหรับการป้อนข้อมูลและแแกคำสั่ง
ทรัพยากรซอฟต์แวร์ ( Software Resources )
เป็นชุดคำสั่งของการประมวลผลทั้งหมดซึ่งควบคุมการทำงานโดยตรงกับคอมพิวเตอร์ฮาร์ดแวร์ และชุดคำสั่งสำหรับการประมวลผลสารสนเทศที่ผู้ใช้ต้องการ ที่เรียกว่า กระบวนคำสั่ง ( Procedures ) ได้แก่
➡ ซอฟต์แวร์ระบบ เช่น โปรแกรมระบบปฏิบัติการ
➡ ซอฟต์แวร์ประยุกต์ เป็นโปรแกรมคำสั่งประมวลผลสำหรับการใช้งานคอมพิวเตอร์เฉพาะอย่าง
➡ กระบวนคำสั่ง เป็นคำสั่งปฏิบัติการสำหรับผู้ที่จะใช้ระบบสารสนเทศ เช่น คำสั่งสำหรับการจัดฟอร์มกระดาษ
ทรัพยากรข้อมูล ( Data Resources )
ทรัพยากรข้อมูลของระบบสารสนเทศโดยปกติจะรวบรวมเป็น
🔽 ฐานข้อมูล ( Databases ) ที่เก็บข้อมูลที่ประมวลผลและจัดระเบียบแล้ว
🔽 ฐานความรุ้ ( Knowledge Bases ) ที่เก็บความรู้ในรูปแบบหลากหลาย เช่น ข้อเท็จจริง กฎระเบียบและกรณีศึกษาตัวอย่างกับความสำเร็จของธุรกิจ เป็นต้น
ทรัพยากรเครือข่าย ( Network Resources )
ทรัพยากรเครือข่ายประกอบด้วย
● สื่อการติดต่อสื่อสาร เช่น สายคู่บิดเกลียว/สายทวิชแพ สายโคแอคเซียล สายใยแก้วนำแสง/สายไฟเบอร์ออฟติค ระบบไมโครเวฟ และระบบการติดต่อสื่อสารผ่านดาวเทียม
● การสนับสนุนเครือข่าย ประกอบด้วย บุคคลากร ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ และข้อมูลที่สนับสนุนการปฏิบัติงานและการใช้งานเครือข่ายสื่อสาร
กิจกรรมระบบสารสนเทศ ( Information Systems Activities )
ในแต่ละกิจกรรมของการประมวลสารสนเทศเบื้องต้น ที่เกิดขึ้นในระบบสารสนเทศ ให้นึกถึงข้อมูลเข้า การประมวล ข้อมูลออก การจัดเก็บ และกิจกรรมควบคุมที่เกิดขึ้นในระบบสารสนเทศ กิจกรรมสารสนเทศของธุรกิจ
- การนำเข้า การอ่านข้อมูลด้วยแสงจากป้ายบาร์โค้ดที่ติดบนสินค้า
- การประมวล การคำนวณค่าจ้างภาษี และรายการลดหย่อนต่างๆของพนักงาน
- การส่งออก การผลิตรายงานและแสดงผลการขาย
- การจัดเก็บ การบำรุงรักษาข้อมูลลูกค้า พนักงาน และสินค้า
- การควบคุม การทำให้เกิดสัญญาณตรวจสอบที่ชี้ให้เห็นว่าการป้อนข้อมูลขายที่เหมาะสม
การนำเข้าของทรัพยากรข้อมูล ( Input of Data Resources )
ข้อมูลรายการทางธุรกิจหรือเหตุการณ์อื่นๆจะถูกอ่านและเตรียมสำหรับการประมวลผล ในกิจกรรมนำเข้า ( Input Activity ) ซึ่งโดยปกติจะเป็นการป้อนข้อมูล ( Data Entry ) โดยผู้ใช้จะบันทึกข้อมูลเกี่ยวกับรายการเปลี่ยน จากแบบฟอร์มหรือป้อนโดยตรงเข้าสุ่ระบบคอมพิวเตอร์ รวมถึงกิจกรรมการตรวจสอบ เพื่อให้แน่ใจว่าข้อมูลนั้นถูกต้องและโอนไปเก็บยังสื่อกลางเช่น จานแม่เหล็ก
การวิเคราะห์ระบบสารสนเทศของ American General
ทรัพยากรบุคคล ได้แก่ ผู้ใช้งานทั้งหมด เช่น พนักงานขายประกัน หรือ ผู้เชี่ยวชาญสารสนเทศ ทรัพยากรฉาร์ดแวร์ ได้แก่ เครื่องจักรกลต่างๆเช่น เครื่องคอมพิวเตอร์ขนาดเล็ก สำหรับตัวแทนขาย เครื่องแม่ข่ายอินทราเน็ต สื่อจานแม่เหล็ก ทรัพยากรซอฟต์แวร์ ได้แก่ โปรแกรมประยุต์ที่ปรับปรุงให้เหมาะกับธุรกิจ ซอฟต์แวร์สำหรับตัวแทนขายในการออกกรมธรรม์
..........................................................................................
คำถามกรณีศึกษา
1) ทรัพยากรบุคคล ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ ข้อมูล เครือข่าย และผลิต๓ัณฑ์สารสนเทศอะไรที่ท่านจดจำได้จาก American General Insurance
ตอบ
- ทรัพยากรฮาร์ดแวร์ ได้แก่ เครื่องจักร - คอมพิวเตอร์ จอภาพ
- ทรัพยากรซอฟต์แวร์ ได้แก่ โปรแกรมประยุกต์ที่เหมาะสมกับธุรกิจ
- ทรัพยากรข้อมูล ได้แก่ คำอธิบายผลิตภัณฑ์ ข้อมูลลูกค้า
- ทรัพยากรเครือข่าย ได้แก่ หน่วยประมวลผลการสื่อสาร การเข้าถึงเครือข่ายและซอฟต์แวร์ควบคุบ
- ผลิตภัณฑ์สารสนเทศ ได้แก่ รายงานการจัดการและเอกสารทางธุรกิจการโต้ตอบด้วยเสียง และฟอร์มกระดาษ
2) การนำเข้าข้อมูล การประมวลผล การส่งอออก การจัดเก็บข้อมูลและกิจกรรมควบคุมใดที่ท่านจดจำได้้จากระบบสารสนเทศของ American General Insurance
ตอบ การป้อนข้อมูลกรมธรรม์ การลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มอิเล็กทรอนิกส์
การแระมวลผลจะถูกทำโดยเครื่องคอมพิวเตอร์แบบ Tablet กับเครื่องแม่ข่าย
กิจกรรมเก็บข้อมูลเกิดขึ้นเมื่อข้อมูลและภาพในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ถูกบันทึกลงในหน่วยขับจานของคอมพิวเตอร์
กิจกรรมควบคุมความถูกต้องของข้อมุลกรมธรรม์เมื่อตัวแทนขายใช้แบบฟอร์มอิเล็กทรอนิกส์ โดยลูกค้าสามารถรับรองกรมธรรม์ใหม่หรือที่แก้ไขทันที
3) American General ได้รับผลประโยชน์ทางธุรกิจใดจากระบบเร่งรัดการขายและระบบสารสนเทศการจัดการการตลาดและมีข้อจำกัดใด
ตอบ ช่วยให้ทำงานได้เร็วขึ้นถึง 10 วันสำหรับกรมธรรม์ทั้งเก่าและใหม่
มีโปรแกรมประยุกต์ที่อนุญาตให้พนักงานขายคาดการณ์ล่วงหน้าจากฐานข้อมูลลูกค้าในปัจจุบันซึ่งจะช่วยสร้างการขายใหม่จากฐานลูกค้าเดิมและโปรแกรมที่ช่วยวิเคราะห์ค่าชดเชยให้ลูกค้าได้โดยอัติโนมัติ
บริษัทได้นำอิเล็กทรอนิกส์มาใช้เพื่อให้ตัวแทนได้ส่งรายการเปลี่ยนแปลงทางการเงินสำหรับเบี้ยประกันที่เก็บได้จากลูกค้ากลับมาที่สำนักงานกึ่งบ้านและนำฝากที่ธนาคารท้องถิ่น
แบบฝึกหัด
1) จงอธิบายแนวคิดพื้นฐานของระบบสารสนเทศที่สำคัญ มีอะไรบ้าง
ตอบ ระบบสารสนเทศ คือ การนำเอาองค์ประกอบที่มีความสำพันธ์กันของระบบมารวบรวมบันทึกและแจกจ่ายสารสนเทศเพื่อใช้ในการวางแผนควบคุม จัดการและสนับสนุนการตัดสินใจช่วยให้ผู้บริหารหรือพนักงานตัดสินใจได้ ประกอบด้วยพื้นฐานดังนี้
- การนำเข้า/ข้อมูลนำเข้า
- การประมวลผล
- การส่งออก/ข้อมูลออก/การแสดงผล/ผลลัพธ์
2) AMS คืออะไร และมีความสำคัญอย่างไร
ตอบ AMS เป็นตัวอย่างของระบบสารสนเทศแบบใหม่ เป็นระบบการจัดองค์ความรู้ที่ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ เพื่อช่วยให้พนักงานขององค์กรที่มีความรู้ช่วยกันจัดโครงสร้างและแบ่งปันความรู้ทางธุรกิจในรูปของอินทราเน็ตเว็บไซต์ ในหัวข้อ " การปฏิบัติงานที่ดี " ซึ่งประกอบด้วยพื้นฐานดังนี้
- ทรัพยากรบุคคล ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ ข้อมูลและเครือข่าย
- สิ่งที่สนับสนุน ข้อมูลเข้า การประมวลผล ข้อมูลออก จัดเก็บและกิจกรรมควบคุม
- ผลิตภัณฑ์สารสนเทศ
3) System Concept หมายถึงอะไรและมีความสำคัญอย่าง
ตอบ System Concept คือ แนวคิดเรื่องระบบ เป็นกลุ่มของส่วนประกอบที่มีความเกี่ยวพันระหว่างกัน มีการทำงานร่วมกันเพื่อเป้าหมายเดียวกันโดยการรับข้อมุลเข้าและผลิตข้อมูลออกจากการประมวลผล เรียกว่า ระบบพลวัต
4) ส่วนประกอบของสารสนเทศมีอะไรบ้าง จงอธิบายแต่ละส่วนประกอบ
ตอบ
1. ระบบสนับสนุนการปฏิบัติการ
- ระบบประมวลผลรายการเปลี่ยนแปลง
- ระบบการควบคุมการประมวลผล
- ระบบความร่วมมือองค์กร
2. ระบบสนับสนุนการจัดการ
- เน้นในเชิงการจัดการ
- เน้นกรอบของระบบ
(2.1) ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ
(2.2) ระบบสนับสนุนการตัดสินใจ
(2.3) ระบบสารสนเทศเพื่อผู้บริหาร
3. การจำแนกระบบสารสนเทศอื่นๆ
(3.1) ระบบผู้เชี่ยวชาญ
(3.2) ระบบการจัดการองค์ความรู้
(3.3) ระบบสารสนเทศเชิงกลยุทธ์
(3.4) ระบบสารสนเทศเชิงธุรกิจ
(3.5) ระบบสารสนเทศแบบบูรณาการ
5) ให้อธิบายประเภทของระบบสารสนเทศแต่ละประเภทว่ามีอะไรบ้างและมีความสำคัญอย่างไรกับธุรกิจ
ตอบ ประเภทของระบบสารสนเทศ
1. ระบบสนับสนุนการปฏิบัติการ ระบบสารสนเทศมีความต้องการประมวลผลข้อมูลที่ผลิตและนำมาใช้ในการดำเนินการของธุรกิจ ระบบสนับสนุนปฏิบัติการจะผลิต ผลิตภัณฑ์สารสนเทศที่หลากหลายสำหรับการใช้งานทั้งภายในและภายนอกองค์กร
2. ระบบสนับสนุนการจัดการ ระบบสานสนเทศที่เน้นการจัดเตรียมสารสนเทศและสนับสนุนการตัดสินใจที่เกิดประโยชน์แก่ผู้จัดการเรียกว่า ระบบสนับสนุนารจัดการที่เกิดจากแนวคิดของระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการที่รวมเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และทฤษฎีระบบของการประมวลผลข้อมูลองค์กรเข้าด้วยกันด้วยเหตุผลสำคัญ 2 ประการคือ
- เน้นในเชิงการจัดการ
- เน้นกรอบของระบบ
3. การจำแนกระบบสารสนเทศอื่นๆ ยังมีระบบสารสนเทศอื่นที่สามารถสนับสนุนทั้งโปรแกรมประยุกต์เชิงปฏิบัติการและเชิงจัดการ เช่น ระบบผู้เชี่ยวชาญ ระบบการจัดการองค์ความรู้ ระบบสารสนเทศเชิงกลยุทธ์และระบบสารสนเทศเชิงธุรกิจ
****************
คำถาม
1. การรับข้อมูลเข้าและผลิตข้อมูลออกจากการประมวลผลเรียกว่าอะไร
ก. ระบบพลวัต
ข. ระบบประมวลผล
ค. ระบบการจัดการ
ง. ผลลัพธ์
2. ข้อใดคือความหมายของ Systems
ก. การรวบรวมข้อมูล
ข. การประมวลผล
ค. กลุ่มของส่วนประกอบที่มีความเกี่ยวพันระหว่างกัน
ง. กลุ่มการปฏิบัติการ
3. ระบบพลวัตประกอบด้วยส่วนประกอบพื้นฐาน 3 อย่าง คือข้อใด
ก. การนำเข้า/การควบคุม/ผลลัพธ์
ข. การนำเข้า/การประมวลผล/การส่งออก
ค. การนำออก/การนำเข้า/ผลลัพธ์
ง. การประมวลผล/การนำออก/การนำเข้า
4. ข้อใดต่อไปนี้เป็นทิศทางการบริหารจัดการโดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศตามยุทธศาสตร์
ก. การใช้ระบบข้อมูลสารสนเทศเพื่อการประกอบการตัดสินใจ
ข. เป็นระบบสารสนเทศตามภูมิศาสตร์
ค. มีความถูกต้องตามกฎหมาย
ง. มีเครือข่ายภายในองค์กร
5. กระบวนคำสั่ง ได้แก่อะไรบ้าง
ก.ซอฟต์แวร์ระบบ/ซอฟต์แวร์ประยุกต์/กระบวนคำสั่ง
ข. ซอฟต์แวร์/ฮาร์ดแวร์/กระบวนคำสั่ง
ค. ซอฟต์แวร์/ระบบควบคุม/กระบวนคำสั่ง
ง. ซอฟต์แวร์/กระบวนคำสั่ง/ผลลัพธ์
6. ฐานข้อมูลคืออะไร
ก. ข้อเท็จจริง
ข. ความรู้
ค. ที่เก็บข้อมูล
ง. การประมวลผล
7. สารสนเทศมีกี่มิติ
ก. 2
ข. 3
ค. 4
ง. ไม่มีข้อใดถูก
8. MIS คือระบบใด
ก.ระบบประมวลผลธุรกรรม
ข. ระบบการสนับสนุนการตัดสินใจ
ค. ระบบการสนับสนุนนโยบาย
ง. ระบบสารสนเทศการจัดการ
9. ระบบ GIS คือระบบใด
ก. ระบบสารสนเทศในการจัดเก็บข้อมูล
ข. ระบบสารสนเทศในการบริหาร
ค. ระบบสารสนเทศในการตัดสินใจ
ง. ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์
10. องค์ประกอบงานสำคัญของงานสารสนเทศคือข้อใด
ก. การวิเคราะห์ปัญหา
ข. การประมวลผลสารสนเทศ
ค. การควบคุมข้อมูล
ง. ไม่มีข้อใดถูก
เฉลย 1. ก 2.ค 3. ข 4.ง 5.ก 6.ค 7.ข 8.ง 9.ง 10.ข
************************************************************************
อ้างอิง
http://pirun.kps.ku.ac.th/~b5128209/3/index3.htm
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น